1. Tay chân miệng là gì?
- Là bệnh nhiễm virus, thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi, đặc biệt là trẻ mầm non, mẫu giáo và tiểu học.
- Tác nhân gây bệnh thường là Enterovirus, phổ biến nhất là Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71)
2. Đường lây
Bệnh lây rất nhanh, chủ yếu qua:
✔ Tiếp xúc trực tiếp
- Nước bọt, dịch mũi, dịch phỏng nước.
✔ Đường phân – miệng
- Virus tồn tại trong phân, lây khi vệ sinh không sạch.
✔ Tiếp xúc bề mặt
- Đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế bị nhiễm virus.
👉 Vì vậy bệnh dễ bùng phát ở trường học.
3. Dấu hiệu nhận biết
Triệu chứng sớm (1–2 ngày đầu):
- Sốt nhẹ hoặc sốt cao.
- Mệt mỏi, quấy khóc.
- Đau họng, biếng ăn.
- Triệu chứng điển hình:
- Bọng nước/loét miệng: đau, gây khó ăn.
- Bọng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đôi khi ở mông hoặc đầu gối.
- Phát ban nhẹ.
👉 Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày
4. Dấu hiệu nguy hiểm (phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay):
- Sốt cao ≥ 39°C kéo dài hơn 48 giờ.
- Giật mình chới với, run chi, ngủ gà, li bì.
- Thở nhanh, thở mệt.
- Nôn nhiều.
- Đi đứng loạng choạng.
- Co giật.
⚠ Đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh – tim mạch của EV71.
5. Cách chăm sóc tại nhà
- Cho trẻ uống nhiều nước, bù nước (oresol theo đúng hướng dẫn).
- Ăn mềm, lỏng, dễ nuốt (cháo, súp).
- Lau mát khi trẻ sốt, dùng thuốc hạ sốt paracetamol theo cân nặng.
- Giữ vệ sinh miệng và da, tránh làm vỡ bóng nước.
- Nghỉ học ít nhất 7–10 ngày hoặc đến khi bọng nước khô hẳn.
6. Phòng bệnh tại trường và tại nhà
Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh.
Vệ sinh bề mặt – đồ chơi – tay nắm cửa mỗi ngày.
Không dùng chung ly, khăn, chén, thìa.
Theo dõi trẻ bị sốt, loét miệng → báo giáo viên y tế.
Cách ly trẻ bệnh ít nhất 7–10 ngày để ngăn lây lan
7. Khi nào trẻ được đi học lại?
- Hết sốt 48 giờ +
- Bọng nước đã khô/đóng vảy +
- Trẻ ăn uống, sinh hoạt bình thường.